سقوط چند ساعته مرکز ولسوالی یفتل پایین ولایت بدخشان به دست جبهه موسوم به «سپاهیان میهن»، با استقبال گسترده مخالفان گروه حاکم، چهره‌های سیاسی و شماری از شهروندان افغانستان روبه‌رو شده است.

نصیر احمد اندیشه، نماینده افغانستان در سازمان ملل، عملیات این جبهه را نمادی از ایستادگی در برابر گروه حاکم خواند و مدعی شد که تحولات اخیر نشان می‌دهد ظلم اداره‌ی کابل دوام نخواهد یافت.

روند سبز به رهبری امرالله صالح، معاون پیشین ریاست‌جمهوری افغانستان، نیز با نشر بیانیه‌ای این عملیات را گامی الهام‌بخش در مسیر آزادی افغانستان توصیف کرد. این جریان، اداره‌ی کابل را گروهی «متعصب و ضدملی» خواند و از هواداران خود خواست به پیروزی امیدوار باشند.

محمد ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان، نیز از حمله جبهه تازه‌تاسیس سپاهیان میهن به ولسوالی یفتل پایین استقبال کرد و آن را نمادی از شجاعت و مقاومت مردم در برابر گروه حاکم در افغانستان دانست.

ثریا دلیل، وزیر پیشین صحت عامه افغانستان، در واکنش به رویدادهای یفتل نوشت که «هیبت سلطه گروه حاکم به لرزه افتاده است» و عملیات سپاهیان میهن را نشانه آغاز تغییر موازنه روانی و سیاسی علیه این گروه توصیف کرد. او همچنین ابراز عقیده کرد که شکست گروه حاکم «تنها مسئله زمان» است.

نیلوفر ابراهیمی، نماینده پیشین بدخشان در مجلس افغانستان، نیز با ستایش از این عملیات گفت که رویداد یفتل نشان داد «روح مقاومت و آزادی‌خواهی در بدخشان و دیگر نقاط افغانستان همچنان زنده است.»

فرید حمیدی، دادستان کل پیشین افغانستان، نیز حمله به یفتل را شکسته شدن «طلسم ادعای حاکمیت سراسری و افسانه شکست‌ناپذیری» گروه حاکم دانست. او مدعی شد این رویداد نشان داد که تمرکز بر اهداف نظامی، بدون وارد کردن آسیب گسترده به غیرنظامیان و تاسیسات عمومی، می‌تواند الگویی متفاوت از درگیری‌های گذشته افغانستان باشد.

به گفته آقای حمیدی، ادامه انحصار قدرت، تبعیض و حکومت مبتنی بر زور پایدار نخواهد بود و راه برون‌رفت از بحران افغانستان، تفاهم سیاسی، عدالت اجتماعی، برابری شهروندان و احترام به حقوق زنان و مردان است.

در همین حال، شماری از چهره‌های سیاسی ضمن استقبال از عملیات سپاهیان میهن، از کندی فعالیت برخی دیگر از جبهه‌های نظامی مخالف گروه حاکم نیز انتقاد کردند.

وحید عمر، سخنگو و مشاور ارشد رئیس‌جمهوری پیشین افغانستان، در اظهاراتی گفت که نام‌ها و ساختارهای بزرگ، ائتلاف‌ها و شوراهای رهبری تاکنون «بیهوده» بوده‌اند.

او بدون نام بردن از جبهه سپاهیان میهن افزود که برای انجام یک اقدام موثر، تنها به «چند جوان سرتیر» نیاز بود.

پس از سقوط نظام جمهوری در سال ۲۰۲۱، چندین جبهه نظامی فعالیت خود را علیه گروه حاکم در افغانستان آغاز کردند، اما با گذشت نزدیک به پنج سال، این نخستین بار است که یک مرکز ولسوالی، هرچند برای چند ساعت، به دست نیروهای جبهه سپاهیان میهن سقوط می‌کند.

فوزیه کوفی عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، در واکنش به انتقادها از حمایت خود از فعالان حقوق زنان، با انتشار پیامی از آنان به‌ عنوان «فرزندان، برادران و مبارزان راه اعاده‌ی حقوق و کرامت انسانی زنان» یاد کرد.

او در این پیام، برخی منتقدان، به‌ویژه افراد دانشگاهی، را به سکوت در برابر نقض حقوق زنان متهم کرد و گفت کسانی که با وجود تحصیلات، بی‌عدالتی را توجیه می‌کنند، به جامعه آسیب بیشتری می‌رسانند. کوفی هم‌چنین تاکید کرد که سرکوب جنبش‌های عدالت‌خواهانه، مانع ادامه‌ی راه آنان نخواهد شد و این حرکت‌ها هم‌چون «سیمرغ و ققنوس» هر بار نیرومندتر از گذشته دوباره سربرخواهند آورد.

این اظهارات در ادامه‌ی بحث‌ها درباره‌ی حمایت از فعالان حقوق زنان افغانستان و نقش چهره‌های سیاسی، دانشگاهی و مدنی در دفاع از حقوق و آزادی‌های اساسی زنان مطرح شده است.

وزارت امور مهاجران اداره‌ی اعلام کرده است که در جریان هفته‌ی جاری، بیش از ۱۴۰۰ مهاجر افغانستانی پس از رهایی از زندان‌های پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند.

بر اساس اعلام این وزارت، ۱۰۸۳ نفر از طریق گذرگاه تورخم و ۳۳۳ نفر از مسیر اسپین‌بولدک وارد کشور شده‌اند. به گفته‌ی این وزارت، بازگشت‌کنندگان پس از دریافت کمک‌های اولیه به مناطق اصلی خود منتقل شده‌اند.

این بازگشت‌ها در حالی انجام می‌شود که دولت پاکستان از ۱۹ سرطان ۱۴۰۵ دور تازه‌ای از بازداشت مهاجران افغانستان را آغاز کرده است. این اقدام بخشی از روند برخورد با مهاجران افغانستان در پاکستان عنوان شده و در هفته‌های اخیر به افزایش شمار بازگشت اجباری آنان به افغانستان انجامیده است.

ریچارد لیندسی نماینده‌ی ویژه‌ی بریتانیا برای افغانستان، اعلام کرد که دولت بریتانیا برای سه سال آینده هر سال ۱۰۵ میلیون پوند (حدود ۱۴۰ میلیون دالر) به افغانستان کمک خواهد کرد.

او در شبکه‌ی اجتماعی ایکس نوشت که این کمک‌ها از طریق نهادهای هم‌کار و مورد اعتماد بریتانیا به آسیب‌پذیرترین اقشار، به‌ویژه زنان و دختران، اختصاص می‌یابد و صرف ارایه‌ی خدمات و کمک‌های بشردوستانه خواهد شد.

این تعهد در حالی اعلام شده که پس از تحول سیاسی، میزان کمک‌های بین‌المللی به افغانستان کاهش یافته است. سازمان ملل و نهادهای امدادرسان نیز در ماه‌های اخیر بارها نسبت به کمبود بودجه و تاثیر آن بر روند کمک‌رسانی به میلیون‌ها نیازمند در افغانستان هشدار داده‌اند.

روند سبز به رهبری امرالله صالح معاون پیشین ریاست‌جمهوری افغانستان، با نشر بیانیه‌ای از عملیات جبهه‌ی موسوم به «سپاهیان میهن» در ولسوالی یفتل پایین ولایت بدخشان استقبال کرده و آن را تبریک گفته است.

این جریان مدعی شده است که ولسوالی یفتل از وجود نیروهای محلی پاک‌سازی شده و این اقدام را گامی الهام‌بخش در مسیر آزادی افغانستان خوانده است. روند سبز هم‌چنین اداره‌ی کابل را گروهی «متعصب و ضدملی» توصیف کرده و از هواداران خود خواسته است به پیروزی امیدوار باشند.

جبهه‌ی تازه‌تاسیس «سپاهیان میهن» شام گذشته مدعی شد که برای چندین ساعت کنترل ولسوالی یفتل پایین در ولایت بدخشان را در دست گرفته و پرچم خود را بر ساختمان ولسوالی برافراشته است. هم‌چنین منابع نزدیک به این جبهه ادعا کرده‌اند که در این عملیات شماری از نیروهای محلی اداره‌ی کابل خلع سلاح شده و مقداری تجهیزات نظامی به دست این گروه افتاده است. این ادعاها تاکنون به طور مستقل تاید نشده، اما تصرف موقت این ولسوالی را تایید کردند.

شبکه حرکت زنان با نشر اعلامیه‌ای، اخراج اجباری پناهجویان افغانستان از پاکستان را محکوم کرده و آن را اقدامی غیرانسانی، مغایر با اصول حقوق بشر و نقض آشکار اصل عدم بازگرداندن اجباری خواند.

در این اعلامیه آمده است که تنش‌های سیاسی میان پاکستان و گروه حاکم نباید به بهای جان پناهجویانی تمام شود که بسیاری از آنان، از جمله زنان معترض، فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران، مدافعان حقوق بشر و نیروهای امنیتی پیشین، در صورت بازگردانده شدن با خطر بازداشت، شکنجه، ناپدید شدن اجباری و حتی مرگ روبه‌رو هستند.

شبکه حرکت زنان اخراج دسته‌جمعی پناهجویان بدون بررسی وضعیت فردی آنان را خلاف تعهدات بین‌المللی دانسته و از دولت پاکستان خواسته است روند اخراج افرادی را که با خطر جدی مواجه‌اند، فورا متوقف کرده و برای آنان استثناهای حفاظتی در نظر بگیرد.

این نهاد همچنین از سازمان ملل، کمیساریای عالی پناهندگان، شورای حقوق بشر، دولت‌های دموکراتیک و دیگر نهادهای بین‌المللی خواسته است با ایجاد مسیرهای امن و قانونی برای انتقال افراد در معرض خطر، مسئولیت خود را در قبال پناهجویان افغانستان انجام دهند.

این شبکه، از سکوت جامعه جهانی در برابر وضعیت پناهجویان و ادامه تعامل برخی کشورها با اداره‌ی کابل به شدت انتقاد کرده، از جامعه جهانی خواسته است تا با اقدام عملی برای حفاظت از افراد در معرض خطر و پایان دادن به «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان، از جان شهروندان افغانستان حفاظت کند.

بلیت‌های دیدار نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ میان اسپانیا و آرژانتین که ۱۹ جولای (۲۸ سرطان) در ورزشگاه مت‌لایف نیویارک/نیوجرسی برگزار می‌شود، به بالاترین قیمت در تاریخ این رقابت‌ها رسیده است.

میانگین بهای هر بلیت اکنون حدود ۱۳ هزار و ۷۰۰ دالر است و قیمت برخی از چوکی‌های ویژه به نزدیک ۲۰۰ هزار دالر رسیده است. فیفا در آغاز، نرخ رسمی بلیت‌ها را بین ۲ هزار و ۳۰ تا ۶ هزار و ۷۳۰ دالر تعیین کرده بود، اما اجرای سیستم قیمت‌گذاری پویا باعث افزایش چشمگیر قیمت‌ها شد.

در مقایسه، گران‌ترین بلیت فینال جام جهانی ۲۰۲۲ قطر حدود یک‌هزار و ۶۰۰ دالر قیمت داشت. افزایش بی‌سابقه‌ی قیمت‌ها در فینال ۲۰۲۶، این مسابقه را به گران‌ترین فینال تاریخ جام جهانی از نظر بهای بلیت تبدیل کرده است.

«برتری‌طلبی قومی» یکی از اساسی‌ترین عوامل تداوم بحران سیاسی در افغانستان است. هرچند رقابت به‌منظور کسب قدرت در همه‌ی نظام‌های سیاسی امری طبیعی محسوب می‌شود، اما زمانی که قدرت در انحصار یک قوم تعریف گردد و دیگران از حق برابر در اداره‌ی کشور محروم شوند، رقابت سیاسی جای خود را به تقابل‌های هویتی و قومی می‌دهد. در چنین وضعیتی، قدرت دیگر وسیله‌ای برای خدمت به شهروندان نیست، بلکه ابزاری برای تثبیت سلطه‌ی یک گروه بر سایر گروه‌ها خواهد بود.

بر بنیاد این دیدگاه، بخش چشم‌گیری از نخبگان سیاسی پشتون، طی دهه‌های گذشته، حاکمیت افغانستان را حق انحصاری خود تلقی کرده‌اند. این نگرش از نسلی به نسل دیگر انتقال یافته و در دوره‌های مختلف، با وجود تغییر نظام‌های سیاسی، هم‌چنان استمرار یافته است. سلطنت، حکومت‌های چپ، جمهوری و حتی جریان‌های مذهبی، هر یک با رویکرد متفاوت، اما در راستای حفظ برتری قومی عمل کرده‌اند و اجازه نداده‌اند اصل مشارکت برابر همه‌ی اقوام به یک فرهنگ سیاسی پایدار تبدیل شود.

مهم‌ترین پیامد چنین نگرشی، تضعیف وحدت ملی و گسترش واگرایی اجتماعی بوده است. هنگامی که یک قوم خود را برتر از دیگران بداند، اعتماد متقابل از میان می‌رود، احساس تبعیض افزایش می‌یابد و زمینه برای شکل‌گیری منازعات سیاسی و حتی خشونت‌های قومی فراهم می‌شود. در چنین فضایی، عدالت جای خود را به امتیازدهی قومی می‌دهد و شایسته‌سالاری قربانی وابستگی‌های هویتی می‌شود. از منظر نویسنده، برتری‌طلبی قومی تنها یک مسئله‌ی سیاسی نیست، بلکه مانعی جدی در برابر توسعه، امنیت و ثبات افغانستان نیز به شمار می‌رود. هرگاه معیار گزینش افراد، قومیت باشد، ظرفیت‌های انسانی کشور نادیده گرفته می‌شود و فرصت‌های برابر از میان می‌رود. نتیجه‌ی چنین روندی، عقب‌ماندگی نهادهای دولتی، کاهش سرمایه‌ی اجتماعی و استمرار بحران خواهد بود.

این تحلیل هم‌چنین بر ناسازگاری قوم‌گرایی با آموزه‌های دینی تاکید دارد. در تعالیم اسلامی، هیچ قوم یا نژادی بر دیگری برتری ذاتی ندارد و ملاک فضیلت، تقوا و شایستگی است. با این‌حال، نویسنده معتقد است که در افغانستان، برخی جریان‌های سیاسی برای حفظ سلطه‌ی قومی، از دین به عنوان ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های خود استفاده کرده‌اند و ارزش‌های قومی را هم‌تراز ارزش‌های دینی قرار داده‌اند.

از دیگر آثار برتری‌طلبی قومی، تلاش برای تحمیل زبان، فرهنگ و سبک زندگی یک قوم بر سایر اقوام است. چنین رویکردی، به جای پذیرش تنوع فرهنگی، بر حذف یا به حاشیه راندن هویت‌های دیگر استوار است. در نتیجه، کثرت‌گرایی جای خود را به انحصارگرایی می‌دهد و زمینه‌ی شکل‌گیری یک هویت ملی مشترک تضعیف می‌شود.

نویسنده با استناد به تجربه‌ی دو دهه جمهوری، ادعا می‌کند که افزایش نقش سیاسی تاجیک‌ها، هزاره‌ها و اوزبیک‌ها با نگرانی بخشی از جریان‌های سیاسی پشتون مواجه شد؛ زیرا آنان حاکمیت سایر اقوام را با روایت تاریخی خود از قدرت ناسازگار می‌دانستند. در همین چارچوب، حکومت استاد برهان ‌الدین ربانی نیز از نگاه نویسنده، نقطه‌ای بود که انحصار تاریخی قدرت را شکست. او معتقد است مخالفت گسترده با آن حکومت، بیش از آن‌که ریشه در اختلافات سیاسی داشته باشد، ناشی از مخالفت با شکسته شدن انحصار قومی قدرت بود.

در نهایت، این مقاله نتیجه می‌گیرد که تا زمانی که برتری‌طلبی قومی بر فرهنگ سیاسی افغانستان سایه افکنده باشد، دستیابی به عدالت، مردم‌سالاری، توسعه و هم‌زیستی پایدار ممکن نخواهد بود. آینده‌ی باثبات تنها زمانی قابل تصور است که همه‌ی اقوام، بدون امتیاز و تبعیض، از حقوق و فرصت‌های برابر برخوردار باشند و قدرت سیاسی بر اساس شایستگی، قانون و مشارکت عمومی توزیع شود.

بخش زنان سازمان ملل اعلام کرده است که نهادهای ارایه‌دهنده‌ی خدمات به زنان و دختران در افغانستان، در نتیجه‌ی کاهش بودجه و محدودیت‌های کاری و رفت‌وآمد، با چالش‌های جدی برای ادامه‌ی فعالیت خود مواجه‌اند.

بر اساس نتایج یک نظرسنجی که روز پنج‌شنبه، ۲۵ سرطان، منتشر شد، حدود ۷۵ درصد این سازمان‌ها در سال ۲۰۲۵ با کاهش بودجه روبه‌رو شده‌اند. هم‌چنین، نیمی از این نهادها به دلیل کمبود منابع مالی، تا ۹۲ درصد از کارکنان خود را از دست داده‌اند.

این گزارش می‌افزاید که بیش از نیمی از سازمان‌های مورد بررسی هشدار داده‌اند که در صورت ادامه‌ی کمبود بودجه، ناچار به توقف فعالیت یا تعطیلی کامل در سال جاری خواهند شد.

پس از اعمال محدودیت‌های گسترده بر آموزش، اشتغال و حضور اجتماعی زنان در افغانستان، نقش سازمان‌های حامی زنان در ارایه‌ی خدماتی مانند مراقبت‌های صحی، آموزش، حمایت‌های معیشتی و کمک‌های بشردوستانه بیش از گذشته اهمیت یافته است. 

در پی وقوع یک حادثه‌ی ترافیکی در مسیر شاهراه بهارک–فیض‌آباد در ولایت بدخشان، دو تن جان باخته و چهار تن دیگر زخمی شدند.

این رویداد پیش از چاشت امروز پنج‌شنبه، زمانی رخ داد که دو موتر تیزرفتار با یکدیگر برخورد کردند. بررسی‌های ابتدایی نشان می‌دهد که سرعت بیش از حد وسایط، عامل اصلی این حادثه بوده است.

بی‌توجهی رانندگان و رعایت‌نکردن اصول ترافیکی، از عوامل اصلی وقوع رویدادهای مشابه دانسته می‌شود. مسوولان محلی تاکنون جزییات بیش‌تری درباره‌ی هویت قربانیان و وضعیت زخمی‌ها ارایه نکرده‌اند.