سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، می‌گوید که گروه‌های تروریستی و افراطی در مناطق مرزی افغانستان با تاجیکستان، ترکمنستان و اوزبیکستان حضور دارند و در این مناطق اردوگاه‌های آموزشی و پایگاه‌های پشتیبانی ایجاد کرده‌اند.

لاوروف، روز جمعه، ۲۴ میزان، در نشست امنیتی مشترک سازمان پیمان امنیت جمعی، کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و سازمان همکاری شانگهای در مسکو گفت که بر اساس ارزیابی نهادهای اطلاعاتی روسیه، تهدید اصلی از سوی گروه داعش خراسان سرچشمه می‌گیرد.

او هشدار داد که داعش خراسان می‌کوشد از خاک افغانستان برای گسترش فعالیت‌های تروریستی به آسیای مرکزی و روسیه استفاده کند.

به گفته لاوروف، اعضای این گروه‌ها تلاش می‌کنند با پوشش پناهنده یا گردشگر وارد کشورهای آسیای مرکزی شوند.

نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان، از حضور دوامدار و فعالیت‌های فرامرزی گروه‌های تروریستی در افغانستان ابراز نگرانی کرده و هشدار داده است که فعالیت این گروه‌ها می‌تواند امنیت منطقه و کشورهای فرامنطقه را نیز تهدید کند.

توماس فریلېسن، نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان، این نگرانی را در اعلامیه‌ای پایان سفر سه‌روزه خود به کابل مطرح کرده است.

بر بنیاد اعلامیه اتحادیه اروپا که روز پنجشنبه، ۱۵ اکتوبر، منتشر شد، فریلېسن با وجود اشاره به بهبود عمومی وضعیت امنیتی افغانستان، نسبت به حضور دوامدار و فعالیت‌های فرامرزی گروه‌های تروریستی، به‌شمول شاخه خراسان داعش، هشدار داده است.

او تاکید کرده است که گروه طالبان باید به تعهدات خود مبنی بر جلوگیری از استفاده خاک افغانستان علیه امنیت سایر کشورها عمل کند.

وضعیت امنیتی افغانستان و منطقه از محورهای مهم گفتگوهای نماینده ویژه اتحادیه اروپا در جریان این سفر بوده است. او همچنان بر ضرورت ازسرگیری گفتگوها میان افغانستان و پاکستان برای رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی دو طرف و کاهش تنش‌ها تاکید کرده است.

نماینده اتحادیه اروپا، از ۱۲ تا ۱۴ اکتوبر با نمایندگان طالبان، اعضای جامعه دیپلوماتیک، نمایندگان سازمان ملل متحد، سازمان همکاری اسلامی و فعالان جامعه مدنی دیدار و گفتگو کرده است.

کاربران شبکه‌های اجتماعی از قیمت بلند انترنت در افغانستان، مصرف سریع بسته‌ها و نبود شفافیت در مصرف عواید مالیاتی کارت‌های مخابراتی شکایت دارند.

آنان می‌گویند که در افغانستان، بسته‌های انترنتی با قیمت‌های بلند عرضه می‌شوند و با وجود هزینه‌ی زیاد، سرعت و حجم انترنت نیز رضایت‌بخش نیست.

به گفته‌ی یکی از کاربران، در افغانستان یک بسته ۵۰ گیگابایتی انترنت به قیمت ۱۷۵۰ افغانی عرضه می‌شود؛ در حالی که در اوزبیکستان، کاربران می‌توانند با پرداخت حدود ۲۵۰ افغانی، بسته ۲۰۰ گیگابایتی ماهانه دریافت کنند و از تماس رایگان با همه‌ی شبکه‌ها نیز بهره‌مند شوند.

برخی کاربران هم‌چنان می‌پرسند که ۱۰ درصد مالیه‌ای که از کریدت‌کارت‌های مخابراتی گرفته می‌شود، در کجا مصرف می‌شود و چرا نهادهای مسوول در این زمینه پاسخ‌گو نیستند.

قیمت خدمات مخابراتی و دسترسی به انترنت از موضوعات مورد بحث کاربران در افغانستان است. با این‌حال، برای مقایسه‌ی دقیق قیمت انترنت در افغانستان و کشورهای دیگر، باید تفاوت تعرفه‌ها، حجم بسته‌ها، مدت اعتبار، سرعت و شرایط خدمات نیز در نظر گرفته شود. هم‌چنان، ادعای گران‌ترین بودن انترنت در افغانستان و چگونگی مصرف عواید مالیاتی، به اطلاعات و آمار معتبر نیاز دارد.

جبهه مقاومت ملی افغانستان و جبهه آزادی افغانستان با انتشار اعلامیه‌ی مشترک، درباره احتمال حملات سازمان‌یافته علیه نمایندگی‌های دیپلماتیک، دفاتر سازمان ملل متحد و نهادهای بین‌المللی در افغانستان هشدار داده‌اند.

این دو جبهه مدعی شده‌اند که بر بنیاد اطلاعات امنیتی دریافتی، عناصری در داخل یا مرتبط با ساختارهای امنیتی گروه طالبان، ممکن است با شبکه‌های افراطی و برخی حلقات خارجی برای اجرای چنین حملاتی برنامه‌ریزی کنند.

در این اعلامیه آمده است که عاملان احتمالی این حملات ممکن است برای پنهان‌کردن هویت و اهداف خود، از نام داعش یا عناوین گمراه‌کننده استفاده کنند. با این حال، دو جبهه تاکید کرده‌اند که این اطلاعات باید از سوی نهادهای مستقل و معتبر امنیتی بررسی و راستی‌آزمایی شود.

جبهه مقاومت ملی افغانستان و جبهه آزادی افغانستان از سازمان ملل متحد، نمایندگی‌های دیپلماتیک و نهادهای بین‌المللی خواسته‌اند تدابیر امنیتی خود را بازبینی کنند و برای ارزیابی تهدیدهای احتمالی، تنها به اطلاعات ارایه‌شده از سوی طالبان اتکا نکنند.

در این اعلامیه، هدف احتمالی چنین حملاتی ایجاد ترس، اعمال فشار سیاسی بر جامعه جهانی و منحرف‌کردن افکار عمومی از بحران‌های جاری در افغانستان عنوان شده است.

وزارت امور مهاجران و عودت‌کنندگان طالبان اعلام کرده است که در جریان هفته‌ی جاری، ۸۹ شهروند افغانستان از زندان‌های پاکستان آزاد شده و از طریق گذرگاه تورخم به کشور بازگشته‌اند.

این وزارت روز پنج‌شنبه در خبرنامه‌ای گفته است که این افراد به دلایل مختلف از سوی حکومت پاکستان بازداشت و زندانی شده بودند. به گفته‌ی این وزارت، نهادهای امدادرسان پس از بازگشت، به آنان کمک کرده و سپس به مناطق اصلی سکونت‌شان انتقال داده‌اند.

پاکستان در سال‌های اخیر روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان را تشدید کرده است. هزاران شهروند افغانستان در این روند بازداشت یا از این کشور اخراج شده‌اند و بسیاری از بازگشت‌کنندگان برای تامین نیازهای اولیه و اسکان دوباره به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

نادر یاراحمدی رییس اداره‌ی کل امور مهاجرین ایران، گفته است که ۵۹ هزار و ۶۵۸ دانشجوی افغانستان در دانشگاه‌ها و مراکز علمی این کشور مصروف تحصیل‌اند.

او در نشست کمیته‌ی اجرایی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در جینیوا، خواستار افزایش حمایت مالی جامعه‌ی جهانی از کشورهای میزبان مهاجرین شده است. به گفته‌ی او، در سال ۲۰۲۵ کم.تر از ۱۰ درصد از بودجه مورد نیاز عملیات کمیساریا در ایران، که حدود ۱۴۰ میلیون دالر برآورد شده بود، تامین شده است.

پس از فروپاشی نظام جمهوری افغانستان در آگست ۲۰۲۱، شماری از شهروندان کشور برای ادامه.ی تحصیل به ایران رفتند یا تحصیلات خود را در آن‌جا ادامه دادند. در میان آنان، برخی چهره‌های سیاسی پیشین نیز برای فراگیری دوره‌های ماستری و دکتری به تحصیل پرداختند.

اوج نیوز | دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در گزارش تازه خود درباره وضعیت حقوق بشر گفته است که از اول جولای تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، دست‌کم ۱۴ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه و چهار مورد قتل اعضای پیشین نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان را ثبت کرده است.

بر بنیاد این گزارش، اعضای پیشین نیروهای دفاعی و امنیتی که با وجود اعلام عفو عمومی از سوی اداره طالبان در آگست ۲۰۲۱ به افغانستان بازگشته‌اند، همچنان با خطر نقض حقوق بشر روبه‌رو هستند.

یوناما به چند رویداد مشخص در این زمینه اشاره کرده است. در ۹ جولای، در ولایت پکتیکا، یک مرد مرتبط با حکومت پیشین که حدود سه هفته قبل از ایران به افغانستان بازگشته بود، از سوی افراد مسلح ناشناس هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.

همچنان، در ۱۸ جولای، یک عضو پیشین نیروهای دفاعی و امنیتی در ولایت خوست، هنگامی که با خانواده‌اش مصروف تفریح بود، از سوی افراد مسلح ناشناس هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد. این فرد ۱۰ روز پیش از ایالات متحده به افغانستان بازگشته بود.

در رویداد دیگری، در ۲۸ جولای، ریاست عمومی استخبارات طالبان در میدان هوایی بین‌المللی کابل، یک عضو پیشین پولیس ملی افغانستان را که از منتقدان صریح اداره طالبان بود، هنگام بازگشت از خارج کشور بازداشت کرد. یوناما گفته است که دلایل بازداشت این فرد نامعلوم است.

در یک رویداد دیگر که در گزارش یوناما نیامده است، منابع محلی در هلمند می‌گویند که جسد الله‌داد بادیزی، فرمانده پیشین پولیس محلی، پنج ماه پس از بازداشت پیدا شده و به خانواده‌اش سپرده شده است.

به گفته منابع، بادیزی از حوزه اول امنیتی هلمند بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده بود. منابع افزوده‌اند که طالبان در آن زمان بازداشت او را انکار کرده بود.

بر بنیاد اطلاعات این منابع، فرماندهی امنیه هلمند روز دوشنبه جسد او را به خانواده‌اش سپرد.

این رویداد در کنار موارد ثبت‌شده از سوی یوناما، بار دیگر نگرانی‌ها درباره سرنوشت اعضای پیشین نیروهای دفاعی و امنیتی و وضعیت حقوق بشر در افغانستان را برجسته می‌سازد.

اوج نیوز | هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در گزارش تازه خود درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفته است که از اول جولای تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، دست‌کم ۴۴۳ مورد بازداشت و توقیف خودسرانه و ۹۷ مورد بدرفتاری با زنان و مردان توسط ماموران اداره امر به معروف و نهی از منکر ثبت شده است.

بر بنیاد این گزارش، این موارد به دلایل مختلف، از جمله نقض دستورالعمل پوشش زنان، کوتاه‌کردن ریش مردان، شرکت‌نکردن در نماز جماعت در مسجد و گوش‌دادن به موسیقی، ثبت شده‌اند.

یوناما می‌گوید که ماده ۲۴ قانون امر به معروف و نهی از منکر، برای افرادی که مرتکب اعمال منکر شناخته شوند، تا سه روز حبس را پیش‌بینی کرده است؛ اما شماری از افراد متهم، بیش از مدت تعیین‌شده در قانون در بازداشت مانده‌اند.

در بخشی از گزارش، به رویدادهای مشخص نیز اشاره شده است. بر بنیاد گزارش، در ۱۷ آگست، ماموران اداره امر به معروف و نهی از منکر در ولایت پکتیکا، دو مرد را به اتهام کوتاه‌کردن ریش و اصلاح موی مشتریان به سبک غربی، برای یک ماه بازداشت کردند.

همچنان، در ۲۱ آگست، در منطقه بازار حصار شاهی ولایت ننگرهار، ماموران اداره امر به معروف و نهی از منکر حدود ۱۰۰ دکان را بستند. دلیل این اقدام، شرکت‌نکردن دکان‌داران در نماز جماعت عنوان شده است.

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که نگرانی‌ها درباره محدودیت‌های اعمال‌شده بر آزادی‌های فردی و حقوق شهروندان افغانستان ادامه دارد.

احمد خان اندر کارشناس سیاسی و نظامی می‌گوید که پس از ۱۵ سال کار به‌ عنوان معلم در سویدن، به‌دلیل اظهاراتش در رسانه‌ها، از وظیفه‌اش برکنار شده است. او با انتقاد از وضعیت دموکراسی در اروپا، آزادی و دموکراسی در افغانستان تحت حاکمیت هبت‌الله و حکومت طالبان را بهتر می‌داند.

در واکنش به این اظهارات، رسول پارسی استاد دانشگاه، از رسانه‌های خارج از کشور انتقاد کرده و گفته است که بازتاب دیدگاه‌های مهمانان نباید به توجیه عملکرد طالبان و نادیده‌گرفتن رنج قربانیان این گروه منجر شود.

پارسی تاکید کرده است که رسانه‌ها باید ادعاهای مهمانان را با پرسشگری مستند و جدی به چالش بکشند و برای بازتاب تجربه‌ها و شهادت‌های قربانیان طالبان نیز فرصت برابر و معنادار فراهم کنند.

طالبان پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حقوق و آزادی‌های شهروندان افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، وضع کرده‌اند. مواضع موافقان طالبان درباره‌ی آزادی و دموکراسی، در رسانه‌های خارج از کشور با واکنش و انتقاد مخالفان این گروه روبه‌رو شده است.

هنوز یک ماه از سفر رییس استخبارات ترکیه و مقام ارشد امنیتی قطر به کابل و قندهار نگذشته است که سرگئی ناریشکین، رییس استخبارات خارجی روسیه، نیز وارد کابل می‌شود. اهداف دقیق این سفرها هنوز به‌گونه‌ی رسمی روشن نیست، اما توالی این رفت‌وآمدها نشان می‌دهد که افغانستان تحت سلطه‌ی طالبان بار دیگر در محاسبات استخباراتی و امنیتی منطقه و جهان قرار گرفته است.

سفر ناریشکین در همین بستر معنا پیدا می‌کند. روسیه در اوکراین درگیر جنگ است و قاطعیت کشورهای اروپایی، باوجود احتیاط واشنگتن، محاسبات مسکو را پیچیده‌تر ساخته است. یکی از نگرانی‌های راهبردی روسیه، احتمال انتقال ناامنی از مسیر تاجیکستان و اوزبیکستان به‌سوی قزاقستان و بی‌ثبات‌شدن مرز بیش از هفت‌هزار کیلومتری این کشور با روسیه است. چنین سناریویی می‌تواند مسکو را به استقرار نیروهای بیش‌تر در امتداد مرزهای جنوبی‌اش وادار سازد و بر فشار نظامی در جبهه‌ی اوکراین بیفزاید؛ آن‌هم در شرایطی که گفته می‌شود روسیه با محدودیت نیروی انسانی روبه‌رو است.

گزارش‌هایی درباره‌ی انتقال شماری از عناصر مسلح از سوریه به افغانستان و نگهداری و آموزش آنان در کمپ‌های خاص نیز مطرح شده است؛ گزارش‌هایی که برای ارزیابی بیش‌تر نیاز دارند، اما در صورت اثبات، می‌توانند نگرانی‌های امنیتی منطقه را تشدید کنند.

آسیای میانه در محاسبات امنیتی مسکو اهمیت حیاتی دارند. مرز حدود ۱۳۰۰ کیلومتری تاجیکستان با افغانستان، به‌ویژه در مناطق کوهستانی و دشوارگذر بدخشان، چالش جدی کنترول سرحدات را ایجاد می‌کند. گستردگی جغرافیایی و تراکم پایین جمعیت در بخش‌هایی از بدخشان تاجیکستان نیز بر پیچیدگی این وضعیت می‌افزاید.

هشدارهای اخیر مقام‌های روسی درباره‌ی احتمال استقرار پایگاه‌ها و تجهیزات ناتو در افغانستان، بی نتیجه ماندن نشست‌های مربوط به افغانستان در چارچوب مسکو و سفر وزیر داخله روسیه به پاکستان، در کنار تحرکات دیگر بازیگران، از محیط امنیتی متحول و رقابت فشرده بر سر آینده افغانستان حکایت دارد.

طالبان نمی‌توانند برای نگرانی‌های امنیتی منطقه و مطالبات سیاسی و حقوقی جامعه‌ی جهانی، پاسخ روشن و عملی ارایه کنند؟ با این‌حال طالبان خود در امتداد این بازی‌ها قرار دارد؛ روابط با پاکستان، ایران، ترکیه، روسیه و کشورهای آسیای مرکزی، به‌خودی‌خود نه ثبات می‌آورد و نه مشکلات افغانستان را حل می‌کند. انحصار قدرت، نبود مشارکت سیاسی و فقدان یک چارچوب مشروع و پاسخ‌گو، هم‌چنان موانع اساسی در برابر دست‌یابی به ثبات پایدار اند.

اگر مردم و نیروهای سیاسی افغانستان نتوانند وارد میدان شوند و با درک مسوولانه این تحولات، را از نزدیک رصد نکنند، کشور بار دیگر به میدان برخورد منافع امنیتی و استخباراتی قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی تبدیل خواهد شد؛، با این‌حال هزینه‌ی اصلی این رقابت‌ها را نه طراحان آن، بلکه مردم افغانستان خواهند پرداخت.