۱۵ جدی ۱۴۰۴ نویسنده: دکتر محب‌الله نوری

در چاه‌آب تخار، تاریخ طلا با خون نوشته شد

در چاه‌آب تخار، تاریخ طلا با خون نوشته شدPhoto: Awjnews

3 دقیقه خواندن

پس از قیام مردم ‌چاه آب در برابر چپاولگران معدن طلا، متاسفانه سه تن از مردم محل در دفاع از منابع طبیعی شان به شهادت رسیدند و پنج تن دیگر زخمی شدند. دو محافظ شرکت‌های استخراج طلای وابسته به طالبان نیز اسیر شدند و مقر شرکت در دره فاضل هدف خشم مردمی قرار گرفت که معدن طلا شان مورد چپاول قرار گرفته است. 


این خیزش تصادفی نیست؛ فریاد مردمی است که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند جز شکستن زنجیر ستم؛ و گروه حاکم باید بدانند: معادن و نفت ملکیت مردم‌اند، نه میراث پدری و غنیمت جنگی آنها. هیچ گروهی حتی اگر خود را «حاکم» بداند حق ندارد با زور تفنگ و بدون رضایت مردم، زمین را بشکافد، ثروت خدادادی مردم را چپاول کند و نان فرزندان این سرزمین را بدزدد. 


قیام مردم چاه‌آب محدود به آن ولسوالی نیست بلکه خط دفاع از معادن و منابع طبیعی تخار و شمالشرق است. هر کلنگِ بی‌رضایت مردم، بذر قیام می‌کارد؛ هر گلوله‌ای که برای غارت منابع طبیعی مردم شلیک می‌شود، گامی است در جهت انقلاب مردمی برای دفاع از حقوق طبیعی شان و نابودی چپاولگران. 


جالب اینکه گروه حاکم هم مدعی حکومت‌اند، هم شرکت معدنی، هم نیروی مسلح برای سرکوب صدای اعتراض مردم اما آنها بدانند که تا تشکیل یک دولت مشروع و رای نماینده گان پارلمان استخراج معادن و منابع طبیعی یکنوع دزدی و چپاول است و فردا در یک حکومت قانونی از آنها باز خواست خواهد شد. 


تاریخ می‌گوید هرجا نان و زمین، به خون آغشته شود، دیر یا زود تاج‌ها را می‌شکند. هر جا منابع طبیعی به زور گرفته شد، مردم ایستادند؛ و هرجا مردم ایستادند، رژیم‌ها عقب نشستند یا فرو ریختند. امروز تخار و بدخشان در امتداد این خط تاریخی ایستاده‌اند. 


این صحنه تازه نیست؛ جهان آن را بارها بخود دیده است و بارها نتیجه‌اش تغییر بوده است.


در بولیوی (۲۰۰۰–۲۰۰۵)، مردم علیه خصوصی‌سازی آب و واگذاری گاز برخاستند؛ قراردادها لغو گردید، منابع ملی شد و دولت سقوط کرد.


در اودیسا‌ی هند (۲۰۱۰–۲۰۱۳)، ایستادگی مردمی و فشار حقوقی، پروژه‌های معدنی را متوقف و دولت را وادار به عقب‌نشینی کرد.


در پرو (۲۰۱۱–۲۰۱۶)، کشاورزان علیه استخراج طلا و مس قیام کردند؛ پروژه‌ها تعلیق شد و دولت‌ لرزید.


در دلتا نیجر (از دههٔ ۱۹۹۰) و سودان (۲۰۱۷–۲۰۲۳)، غارت نفت و طلا مردم را به پا داشت؛ سرکوب سنگین بود، اما یک حقیقت ماند: اینکه اقتصاد جنگی فرو می پاشد.


اگر صدای مردم چاه آب تنها بماند، سرکوب می‌شود؛ اگر به هم بپیوندد، انقلاب می‌شود. امروز چاه‌آب، فردا بدخشان، پس‌فردا سراسر افغانستان. 


فراموش نکنید معادن و نفت ملکیت مردم‌اند؛ نه ملک گروه حاکم. این حکم از حق طبیعی مردم می‌آید و چنین حکمی سرکوب‌شدنی نیست.